Prezes i Zarząd Stowarzyszenia Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie oraz Artysta zapraszają na wernisaż wystawy
Orbity i formy. Rodzinne układy graficzne | Celina Styrylska, Joanna Lola Styrylska
wernisaż 2 września 2025, godz. 18.00
wystawa czynna 2-10.09.2025
Galeria Centrum, Rynek Główny 29, II piętro
MCSG czynne w dniach:
pon., wt., 10:00-14.30, śr. 10:00-14:00; czw., pt. 10:00-15:00
Wystawa „Orbity i formy. Rodzinne układy graficzne” to spotkanie dwóch artystek – Celiny Styrylskiej i Joanny Loli Styrylskiej – które choć dzielą pokolenia, łączy wspólny język wizualny: oparty na dyscyplinie formy, wyczuciu koloru oraz intuicyjnym, głęboko osobistym podejściu do natury. Ekspozycja jest przestrzenią dialogu, w której wybrzmiewają graficzne echa modernizmu, geometria lat 60., a także współczesna ekspresja i świadome operowanie przypadkiem. W zestawieniu z opartowymi, precyzyjnie skonstruowanymi drzeworytami Celiny Styrylskiej – w tym słynnym cyklem „Planety” – prezentowane są również monotypie Joanny Loli Styrylskiej, które stanowią współczesną interpretację tej spuścizny. Prace młodszej artystki nie są jednak powtórzeniem estetyki ciotki – są jej twórczym przetworzeniem i próbą przefiltrowania geometrii poprzez jej estetykę i doświadczenie artystyczne. Tytułowe „orbity” odnoszą się nie tylko do planetarnych inspiracji Celiny, lecz także do rodzinnych trajektorii – dróg, które z pozoru odległe, krążą wokół podobnych wartości: harmonii, światła, kompozycji, ruchu. „Formy” są tu językiem porozumienia – graficznym znakiem pamięci i odrębności, jednocześnie osadzonym w strukturze, która łączy zamiast dzielić.
Wystawa podejmuje również temat dziedziczenia – nie tylko genetycznego, ale przede wszystkim twórczego. To historia o tym, jak obrazy mogą przetrwać poza czasem i trwać w nowych kontekstach, zachowując pierwotną siłę, a zarazem zyskując nowe znaczenia. To także próba upamiętnienia dorobku Celiny Styrylskiej – artystki i pedagożki, której prace zasługują na ponowne odkrycie i umiejscowienie w historii polskiej grafiki.
„Orbity i formy” to nie tylko wystawa – to opowieść o tym, że sztuka może być dziedziczona jak pamięć – przez oko, gest, kolor i rytm.
Celina Styrylska- Taranczewska (1923-2010)
W 1947 r., uzyskała absolutorium u prof. Eugeniusza Eibischa na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Od 1953 była związana z macierzystą uczelnią wykładając początkowo liternictwo w katowickiej filii uczelni. Od lat 60-tych XX w. prowadziła przedmiot projektowanie brył i płaszczyzn, przemianowany z czasem na wiedzę o działaniach i strukturach wizualnych, w macierzystej uczelni. Program i metodykę pracowni opracowała samodzielnie, tworząc w ten sposób nowy przedmiot, którego tradycja istnieje do dnia dzisiejszego pod postacią przedmiotu ”Struktury Dzieła”.
Rozległa działalność dydaktyczna Celiny Styrylskiej-Taranczewskiej nie kolidowała z jej twórczością malarską, graficzną i projektową, dzięki której spełniała się jako artystka.
Była członkinią Związku Polskich Artystów Plastyków, który w 1962 nagrodził ją brązowym medalem. Od 1979 roku należała do międzynarodowego stowarzyszenia Xylon. Twórczość artystki nosi typowe cechy sztuki przełomu lat 50-tych i 60-tych XX w. Artystka stosowała dekoracyjną geometryzację i rytmizację, włączyła pierwiastek abstrakcji do twórczości figuratywnej, śmiało operowała kontrastowymi kolorami. Wiele z jej dzieł można określić mianem „figuracji geometrycznej”. W latach 60-tych artystka rozpoczęła serie barwnych drzeworytów, których tytuły są nazwami planet układu Słonecznego. Powstałe kompozycje prezentowały ascezę, subtelną dekoracyjnością nawiazując do nurtu op-art. Na początku lat 60. artystka została poproszona o zaprojektowanie wielkoformatowej mozaiki, która miała ozdobić elewację budynku biurowca ”Biprostal” w Krakowie. Modernistyczne dzieło wieńczy ścianę biurowca do dnia dzisiejszego, budząc podziw skalą, precyzją i rozmachem realizacji.
Joanna Lola Styrylska #styrylska_art
Urodziła się w Katowicach w 1980 roku. Studiowała na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 2006 roku obroniła z wyróżnieniem dyplom na Wydziale Grafiki, w Pracowni Litografii pod kierunkiem prof. Romana Żygulskiego. W 2008 roku ukończyła również Wydział Malarstwa – specjalność Pedagogika Artystyczna. Jest stypendystką Ministra Kultury i Sztuki oraz Prezydenta Miasta Krakowa. Zajmuje się malarstwem sztalugowym, ilustracją oraz grafiką projektową. Dwukrotnie została laureatką Grand Prix Salonu Sztuki BWA w Tarnowie (2009, 2011). Jej prace znajdują się w prywatnych kolekcjach w Polsce i za granicą. Mieszka i tworzy w Krakowie. W swojej twórczości łączy techniki klasyczne i cyfrowe, tworząc prace o wyrazistej strukturze formalnej i intensywnej emocjonalności. Bliska jest jej kapistowska koncepcja malarstwa, oparta na obserwacji koloru i jego autonomii. Uwielbia technikę kolażu, którą często stosuje w swoich realizacjach – zarówno w warstwie wizualnej, jak i znaczeniowej. Jej obrazy pełne są rytmów, kontrastów, multiplikacji i skojarzeń. Ważnym źródłem inspiracji pozostaje natura oraz literatura – szczególnie twórczość Virginii Woolf, poezja kobiet i japońskie haiku. To właśnie słowo – subtelne, lapidarne, pełne niedopowiedzeń – często staje się równoległym językiem wobec warstwy wizualnej.
W jej twórczości pojawia się dążenie do uchwycenia malarskiej i graficznej narracji, poetyki wyrażanej poprzez odważną paletę barw oraz geometryczne odniesienia do realizmu.
Powstające obrazy i grafiki mają formę artystycznych dzienników – są zapisem wewnętrznych przeżyć, obserwacji ludzkich relacji oraz próbą budowania nowych znaczeń z koloru, kreski i faktury.
Brała udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych.
Więcej na stronie www.styrylska.com
